Τι είναι μια Διαταραχή Προσωπικότητας;

Οι διαταραχές προσωπικότητας είναι ένας τύπος ψυχικής διαταραχής όπου το άτομο έχει παγιωμένα, δυσλειτουργικά μοτίβα σκέψης, συναισθήματος και συμπεριφοράς, που το δυσκολεύουν στην καθημερινή ζωή και τις διαπροσωπικές σχέσεις.

🚨 Βασικά χαρακτηριστικά:

✔ Δυσκολία στην προσαρμογή σε κοινωνικά και επαγγελματικά περιβάλλοντα.
✔ Άκαμπτα και μη λειτουργικά μοτίβα συμπεριφοράς.
✔ Προκαλούν σημαντική δυσφορία στο άτομο ή στους γύρω του.
✔ Ξεκινάνε στην εφηβεία ή στην πρώιμη ενήλικη ζωή και παραμένουν σταθερές.

Κατηγορίες Διαταραχών Προσωπικότητας

Οι διαταραχές προσωπικότητας χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες (Clusters), σύμφωνα με το DSM-5 (Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών).

📌 Cluster A – Παράξενες ή Εκκεντρικές Διαταραχές
✔ Παρανοειδής διαταραχή προσωπικότητας → Έντονη καχυποψία και δυσπιστία προς τους άλλους.
✔ Σχιζοειδής διαταραχή προσωπικότητας → Απομόνωση, αδιαφορία για κοινωνικές σχέσεις.
✔ Σχιζότυπη διαταραχή προσωπικότητας → Παράξενος τρόπος σκέψης, περίεργες πεποιθήσεις και κοινωνική απομόνωση.

📌 Cluster B – Δραματικές, Συναισθηματικές ή Παρορμητικές Διαταραχές
✔ Οριακή (Μεταιχμιακή) διαταραχή προσωπικότητας (BPD) → Έντονες διακυμάνσεις συναισθημάτων, φόβος εγκατάλειψης, αυτοκαταστροφική συμπεριφορά.
✔ Ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας → Υπερβολική αίσθηση ανωτερότητας, ανάγκη για θαυμασμό, έλλειψη ενσυναίσθησης.
✔ Αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας (Ψυχοπάθεια/Κοινωνιοπάθεια) → Αδιαφορία για κοινωνικούς κανόνες, επιθετικότητα, έλλειψη ενοχής.
✔ Θεατρική (Ιστριονική) διαταραχή προσωπικότητας → Υπερβολική ανάγκη για προσοχή, δραματική και συναισθηματική συμπεριφορά.

📌 Cluster C – Άγχους ή Φοβικών Διαταραχών
✔ Αποφευκτική διαταραχή προσωπικότητας → Φόβος απόρριψης, κοινωνική απομόνωση από ανασφάλεια.
✔ Εξαρτημένη διαταραχή προσωπικότητας → Υπερβολική ανάγκη για φροντίδα από άλλους, δυσκολία στη λήψη αποφάσεων.
✔ Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή προσωπικότητας (OCPD) → Υπερβολική τελειομανία, ανάγκη για έλεγχο και αυστηρούς κανόνες (διαφορετικό από την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή – OCD).
________________________________________

Πώς Αντιμετωπίζονται οι Διαταραχές Προσωπικότητας;

🔹 Ψυχοθεραπεία (π.χ. Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία, Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία).
🔹 Φαρμακευτική αγωγή (όχι για τη διαταραχή αυτή καθαυτή, αλλά για συμπτώματα όπως άγχος ή κατάθλιψη).
🔹 Υποστήριξη από ειδικούς ψυχικής υγείας και οικογενειακή θεραπεία.

Οι διαταραχές προσωπικότητας δεν αλλάζουν εύκολα, αλλά με κατάλληλη παρέμβαση το άτομο μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργικότητά του και τις σχέσεις του. 😊